Recente zorgen rondom nepnieuws en deepfakes over mondgezondheid op sociale media hebben professionals ertoe aangezet om hun bezorgdheid te uiten. Hier volgen een samenvatting van deze kwestie en enkele waardevolle tips;
Wat zijn deepfakes en waarom vormen ze een gevaar?
Deepfakes zijn nepvideo's of nep-audiofragmenten die gemaakt zijn met behulp van geavanceerde technologie. Ze geven de illusie dat een echte persoon iets zegt of doet, terwijl dit niet het geval is. Hierdoor kan foutieve informatie als waarheid worden gezien.
Stel je bijvoorbeeld voor: je bekijkt een video waarin een bekende tandarts een "wondermiddel" aanprijst. In werkelijkheid heeft deze tandarts dit echter nooit gezegd. Dit kan mensen misleiden en zelfs hun gezondheid schaden.
De invloed van influencers
Influencers hebben vaak een groot aantal volgers, waardoor mensen geneigd zijn hen te vertrouwen. Echter, niet elke influencer beschikt over medische kennis. Sommigen promoten producten of behandelingen zonder enig bewijs van effectiviteit.
Dit kan leiden tot:
- verkeerde thuisbehandelingen
- uitstel van professionele zorg
- schade aan tanden of algehele gezondheid
Kan technologie dit probleem oplossen en ons beschermen?
Hoewel nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) kunnen helpen bij het identificeren van nepnieuws, maken ze ook fouten. Onderzoek toont aan dat AI soms onjuiste informatie geeft of verouderde ideeën herhaalt.
Experts benadrukken daarom: technologie alleen is niet afdoende.
Wat is dan wel effectief?
Volgens tandartsen en onderzoekers is een combinatie van verschillende maatregelen vereist:
- AI om verdachte informatie snel op te sporen
- Factcheckers om informatie te verifiëren
- Instanties met bevoegdheid om foutieve content te verwijderen
- Zorgprofessionals voor duidelijke uitleg en context
- De gemeenschap om ervaringen te delen en vragen te stellen
- Belangrijk is vooral de betrokkenheid van echte experts die complexe informatie op een begrijpelijke manier kunnen overbrengen.
Waarom is dit zo'n uitdaging?
In de gezondheidszorg is informatie vaak complex. Wat voor de ene persoon juist is, kan voor een ander verkeerd zijn. AI en sociale media houden hier niet altijd rekening mee.
Een kleine fout kan verstrekkende gevolgen hebben. Zo kan iemand bijvoorbeeld:
- een behandeling uitstellen
- een ongepaste keuze maken
- schade oplopen
Wat kun je zelf doen ter bescherming?
Je hebt zelf ook de mogelijkheid om stappen te ondernemen om misleiding te voorkomen:
1. Controleer de bron
Verifieer of de informatie afkomstig is van een erkende tandarts, ziekenhuis of gerenommeerde organisatie.
2. Wees kritisch bij video's
Ziet iets er te perfect of onwerkelijk uit? Mogelijk is het een deepfake.
3. Vertrouw niet blindelings op influencers
Zelfs met een groot aantal volgers, hoeft de verstrekte informatie niet correct te zijn.
4. Raadpleeg meerdere bronnen
Zoek dezelfde informatie op via verschillende betrouwbare websites.
5. Raadpleeg een professional
Bij twijfel is het raadzaam contact op te nemen met je eigen tandarts of huisarts.
Influencers en sociale media kunnen ook een positieve rol spelen
Influencers zijn niet per definitie schadelijk, maar kunnen juist een positieve impact hebben op mondgezondheid. Ze kunnen bewustwording creëren bij kinderen, jongeren en volwassenen over het belang van goed poetsen, het bevorderen van gezonde gewoontes en het delen van betrouwbare informatie in samenwerking met tandartsen of mondhygiënisten. Zo zetten ze hun bereik op een positieve manier in en voorkomen verspreiding van misleidende of schadelijke berichten.
Ter afsluiting
De bestrijding van mythes en valse beloften over mondgezondheid is een ingewikkelde taak. Technologie kan ondersteunen, maar menselijke tussenkomst blijft noodzakelijk. Vooral experts die heldere uitleg bieden, spelen een cruciale rol.
Blijf daarom kritisch, stel vragen en vertrouw niet zomaar alles wat je online tegenkomt. Je gezondheid mag niet aan het toeval worden overgelaten.
Foto: Chat GPT ;-)
